اوج‌گیری ابزارها و تکنیک‌هایی در اختیار مدیران قرار می‌دهد. که با استفاده از آنها می‌توانند قابلیت‌های تفکر استراتژیک پیشرفته را کسب کنند و به رهبران استراتژیک واقعی تبدیل شوند. چارچوب ارائه‌شده در قالب «قواعد سه‌گانه تفکر استراتژیک پیشرفته» رهبران را قادر به ترکیب استراتژی و نوآوری خواهد ساخت. و برایشان رشدی سودآور به ‌همراه مزیت رقابتی به ارمغان خواهد آورد.

مقدمه

محور اصلی کتاب اوج گیری مفهوم تفکر استراتژیک است که گوهر کمیاب سازمان ها بخصوص کشورهای در حال توسعه است. بدیهی است که استراتژی مهم است چرا که نبود آن می تواند تاثیرات مخرب بلند مدتی بر سازمان ها داشته باشد. استراتژی عالی توسط استراتژیست های عالی خلق می شود. استراتژی از درون کاربرگ ها و ارائه پاورپوینت ایجاد نمی شود بلکه از درون مدیرانی می جوشد که استراتژیک می اندیشند.

استراتژی تاثیر مثبت و معناداری بر عملکرد هر نهاد و سازمانی دارد و تقریبا تمامی مدیران معتقدند استراتژی، عاملی ذاتی در موفقیت سازمانشان است اما تحقیقات نشان می دهد درصد کمی از مدیران فرآیند مشخصی برای تدوین استراتژی دارند. از آنجایی که بر خلاف تاکتیک، نمی توانیم استراتژی را ببینیم یا به طور فیزیکی لمسش کنیم، اغلب آن را قربانی می کنیم و مستقیم به سراغ تاکتیک ها می رویم. اکثر مدیران تعریف دقیقی از استراتژی ندارند و آن را با اهداف بلند مدت، اهداف کوتاه مدت و تاکتیک ها خلط می کنند. اگر پیش از تعیین تاکتیک ها، استراتژی تعیین نشده باشد، هیچ راه هوشمندانه ای برای تغییر مسیر سازمان وجود نخواهد داشت. اگر پلی(استراتژی) برای عبور وجود نداشته باشد، داشتن خودرویی با عملکرد بالا(تاکتیک) نمی تواند کمکی برای رسیدن به آن سوی رودخانه بکند.

عمیق بخوانید: خلاصه کتاب صبح جادویی نوشته هال‌الرود.

تعریف استراتژی

یکی از اصلی‌ترین چالش‌هایی که در خصوص استراتژی وجود دارد. ابهام و ناواضح بودن چیستی استراتژی و تفاوت آن با برخی کلیدواژگان برنامه‌ریزی کسب و کار است. این ابهام فقط برای مدیران سطوح پایین سازمان وجود ندارد و مدیران ارشد نیز در تعاریف خودشان اهداف بلندمدت، اهداف کوتاه‌مدت، استراتژی و تاکتیک‌ها را مکرراً به جای یکدیگر به کار می‌برند.

  • هدف بلندمدت: به چه چیز دست یابیم (کلی)
  • هدف کوتاه‌مدت: به چیز دست یابیم (خاص)
  • استراتژی: چگونه دست یابیم (کلی)
  • تاکتیک‌ها: چگونه دست یابیم (خاص)

 

خلاصه کتاب اوج گیری

 

به نظر می‌رسد دو تعریف با رویکرد امروزی درباره استراتژی وجود داشته باشد. که از این کلمه مبهم تا حدود زیادی رمزگشایی کرده و آن را کاربردی می‌کند. اول، استراتژی مجموعه‌ای یکپارچه و هماهنگ از پنج انتخاب شامل:

  1. آرمان پیروزی
  2. تعیین محل بازی/ حوزه فعالیت
  3. روش دستیابی به موفقیت و پیروزی
  4. قابلیت‌های اصلی
  5. سیستم‌های مدیریت است.

در کتاب اوج گیری تعریف دیگری استراتژی برای استراتژی وجود دارد که عبارت است از:

تخصیص هوشمندانه منابع محدود، از طریق سیستم منحصر به فردی از فعالیت‌ها به منظور دستیابی به عملکرد برتر در مقایسه با رقبا درخدمت‌رسانی به مشتریان است. منابع نیز در این تعریف شامل زمان، استعداد و سرمایه می‌شوند.

کتاب اوج گیری چه می گوید؟

نویسنده برای آنکه به مدیران کمک کند تا به جای صرفا تاکتیکی بودن، استراتژیک تر عمل کنند، قواعد سه گانه پایه ای تفکر استراتژیک را پی ریزی و معرفی می کند که شامل:

  • فراست: که به شما کمک می کند بینش های کلیدی کسب و کار را خلق کنید.
  • تخصیص: که منابع را از طریق سبک سنگین کردن متمرکز می نماید.
  •  اقدام: که اجرای استراتژیک را برای دستیابی به اهداف بلند مدت می طلبد.

با استفاده ازاین چارچوب ساده، مدیران به ابزاری مجهز می شوند تا بتوانند همیشه استراتژیک فکر کنند و اوج گیری کنند.

عمیق بخوانید: اهمال کاری چیست و چگونه می‌شود آن را دور زد؟

۱۰ چالش‌ بزرگ مدیران

در تحقیقی مشخص شده است که ۱۰ چالش اصلی که مدیران با آنها دست و پنجه نرم می‌‌کنند. و نمی توانند اوج گیری کنند عبارتند از:

  • زمان
  • تعهد
  • فقدان اولویت‌ها
  • وضع موجود
  • عدم درک چیستی استراتژی
  • فقدان آموزش‌ها و ابزارهای لازم برای تفکر استراتژیک
  • فقدان همسویی
  • آتش نشانی (واکنش شدید در مواجهه با هر مسئله‌ای)
  • فقدان داده‌ها و اطلاعات با کیفیت و به موقع
  • جهت‌گیری غیرشفاف شرکت

 

خلاصه کتاب اوج گیری

 

تعدادی از شاهکارهای ساخته دست بشر، مثل اهرام مصر و کاشیکاری‌های مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان تنها با به کار گرفتن داربست امکان پذیر شده است. داربست، چارچوبی موقت است که به افراد کمک می‌کند به ارتفاع بیشتری صعود کنند تا بتوانند کارهایشان را بهتر انجام دهند. پس این سازه‌ها به انسان شانس اوج گرفتن و کارکردن در ارتفاعات را می‌دهند. داربست‌ها طیف گسترده ای را در بر می‌گیرند، از سازه‌های خیلی ساده برای پروژه‌های خانگی گرفته تا سازه‌های خیلی پیچیده برای اجرای پروژه‌های عظیمی همچون آسمانخراش‌ها.

مطالعه آن جالب است: ۸+۱ عادت مردمان شدیداً مؤثر

قواعد سه گانه تفکر استراتژیک اوج گیری

برای اینکه مدیران سطح تفکر خود را به قدری بالا برند که بتوانند عناصر بنیادین کسب و کار را از نقطه ای بالاتر و کلی نگرانه تر ببینند، چارچوبی در کتاب اوج گیری با عنوان قواعد سه گانه تفکر استراتژیک پیشرفته ایجاد شده است که عبارتند از:

  1. اتحاد بخشیدن: متحد کردن بینش ها با یکدیگر برای خلق یک مدل کسب و کار نوآورانه.
  2. رقابت کردن: خلق سیستمی از استراتژی برای دستیابی به مزیت رقابتی.
  3. پشتیبانی کردن: رهبری دیگران برای اینکه استراتژیک فکر کنند و استراتژیک عمل نمایند تا استراتژی اجرایی شود.

قواعد سه گانه تفکر استراتژیک پیشرفته مفاهیم نوینی را برای رهبران فراهم می‌سازد. تا ذهنیت و ابزارهای عملی خود را تغییر دهند. و بتوانند رفتارهای خود را به گونه ای ارتقا دهند که پتانسیل رهبری استراتژیکشان حداکثر شود.

حتما بخوانید: تغییر در زندگی،ترس های احمقانه را از تو دور میکنه!!! 

خلاصه کتاب اوج گیری

و میتوان گفت،

تسلط بر این سه قاعده نیازمند آن است که قادر باشید در سطحی بالاتر فعالیت کنیأ. داربست استراتژی به مدیران کمک می‌کند تا با بهره‌گیری از فهرستی تک برگی، عناصر بنیادی کسب و کارشان را بنا نهند. ضروری‌ترین شایستگی برای مدیران عامل، معاونان عملیاتی و مالی، کسب شناختی جامع از کسب و کارشان است.

“در اتحاد بخشیدن به اجزای ناهمگون، هم علم می‌خواهد و هم هنر”.

در این مسیر الگو، ترکیبی است از ویژگی‌ها، اعمال یا مشخصات که نظمی استوار را شکل می‌دهد. همچنین سیستم، مجموعه‌ای است از چیزها – افراد، سلول‌ها، مولکول‌ها و غیره – که به طریقی به یکدیگر متصل می‌باشند که در خلال زمان الگوی رفتاری خاص خودشان تولید می‌کنند. سیستم، مجموعه‌ای به هم پیوسته از عناصر است که به طور منسحمی سازماندهی شده‌اند تا به چیزی دست یایند. همچنین نقشه سیستم فعالیت، با ترسیم استراتژی‌ها و تاکتیک‌ها و روابط میان آنها که سایر پیشنهادات مکمل در آن بستر ایجاد گردند.

برای این کار باید روی مدل کسب و کار، کار کرد. این مدل توصیفی ساختاری از نحوه خلق، ارائه و کسب ارزش است.

حتما بخوانید: سیستم تصمیم‌گیری یک و دو چیست؟

مراحل مدل کسب و کار

برای مدل کسب و کار سه مرحله وجود دارد. مراحل مدل کسب و کار و اجزای آنها بدین صورت می‌باشد:

مرحلۀ ۱: خلق ارزش

عناصر مهم این مرحله شایستگی‌ها و قابلیت‌ها هستند. این عناصر عبارتند از:

  • شایستگی محوری: حوزه اصلی تخصص (آنچه می‌دانید)
  • قابلیت ها: فعالیت‌هایی که با منابع کلیدی انجام گرفته‌اند (آنچه انجام می‌دهید)

مرحلۀ ۲: ارائه ارزش

عناصر مهم این مرحله زنجیره ارزش و کانال‌ها هستند. این عناصر عبارتند از:

  • زنجیره ارزش: پیکربندی قابلیت‌ها برای فراهم‌سازی ارزش (شما چگونه آن را انجام می‌دهید)
  • کانال‌ها: نقطۀ دسترسی مستری به پیشنهادات (جایی که شما آن را پیشنهاد می‌کنید)

مرحله ۳: کسب ارزش

در این مرحله بر روی قیمت، درآمد، هزینه و سود کار شود:

  • قیمت: مبلغی که مشتریان در ازای پیشنهاد می‌پردازند.
  • درآمد: قیمت ضربدر میزان فروخته شده است.
  • هزینه: مخارج منابعی که برای فراهم‌سازی پیشنهاد صرف شده است.
  • سود: عبارت است درآمد منهای هزینه.

در این مسیر طیف استراتژی از شش اهرم به شرح ذیل تشکیل شده است:

  1. چه چیزی: پیشنهادات (محصولات/ خدمات)؛
  2. چه کسی: مشتریان هدف بالقوه؛
  3. چرا: نیاز مشتری یا کاری که باید انجام گیرد؛
  4. کجا: کانال هایی برای دسترسی به پیشنهادات؛
  5. چه وقت: زمان دسترسی به پیشنهادات؛
  6. چگونه: فعالیت‌ها را شامل می‌شود.

حتما بخوانید: چگونه آئین دوست‌‌یابی را در زندگی به کار بگیریم؟

انواع نوآوری

هدف نوآوری خلق ارزش جدید چیزی است که بسیاری از مدیران آرزوی آن را دارند. اما تعداد معدودی واقعا بدان دست می‌یابند. پیش از تلاش برای خلق ارزش، عاقلانه است درک کنید. که این ارزش جدید چگونه جایگاه کسب و کارتان را ارتقا خواهد داد. هنگامی که رهبر تلاش‌های نوآوری را آغاز می کند، چهار پیامد دارد:

  1. تمایز بخشی: فراهم‌سازی پیشنهادی متمایز که به سود جدید می‌انجامد.
  2. خنثی‌سازی: از بین بردن فاصله‌ای که نسبت به رقبا و استانداردهای بازار، میان پیشنهادات یا عملکردها وجود دارد.
  3. بهره‌وری: افزایش کارآیی یا اثربخشی فرآیندها به منظور کاهش هزینه‌ها.
  4. دورریز: تلاش‌هایی که منجر به سه پیامد اول نمی‌شوند و فرصت فراهم‌سازی ارزش جدید با هزینه‌ای معقول را از دست می‌دهند.

در مرحله رقابت کردن نزاع با یکدیگر بر سر دستیابی به هدف است؛ شاید هیچگاه نقشی با شکوه‌تر از این را نیابیم.

حتما مطالعه کنید: کتاب برنامه‌ریزی استراتژیک شخصی

تعریف و معنای واژه رقابت کردن

رقابت کردن از واژه لاتین کومپتره به معنای «نزاع با یکدیگر» نشات گرفته است. سه شرایط رقابتی‌ای که ممکن است کسب و کار خود را در آن بیابد، عبارتند از: رهبر، چالش‌گر یا نظاره‌گر.

در ماتریس استراتژی‌های رهبر، انتخاب‌هایی که رهبر برای حفاظت از کسب وکارش به کار می‌بندد را فراهم می‌نماید و از طریق آنها به طور نظام‌مند به دنبال راه‌های جدیدی برای رشد سودآور می‌گردد. این نواحی عبارتند از: خنثی سازی رقبا، استفاده از نقاط قوت، حفظ مشتریان و حداقل نمودن نرخ رویگردانی است.

در رقابت کردن استفاده از ماتریس انحراف از عرف، راه‌های بالقوه‌ای را برای چالش‌گران فراهم می‌نماید تا با استفاده از آنها به خلق ارزش متمایز واقعی در بازار جدید بپردازند که این کار از طریق بررسی قوانین ضمنی بازار انجام می‌گیرد که می‌تواند به مزیت چالش‌گران تبدیل شود نواحی این ماتریس عبارتند از: اکتساب، استفاده، خدمات، مکمل‌ها (موارد دیگر برای استفاده با آن) و تحول (پایان استفاده، استفاده‌ای جانبی و دور انداختن) است.

چالشگران به دنبال درآوردن مشتریان از چنگ رهبران هستند و یا به دنبال تبدیل غیر مشتریان به مشتریان هستند.

 

خلاصه کتاب اوج گیری

و در ادامه،

رقبا گاها به صورت غیرمستقیم هستند، رقبای غیر مستقیم برای سودها شامل مشتریان، تامین کنندگان، واردشوندگان بالقوه و تولیدکنندگان جانشین‌ها می‌باشند. همچنین علاوه بر رقبای غیرمستقیم، رقابت ناملموس نیز وجود دارد که شامل وابستگی به شرایط موجود، بی‌تفاوتی و اولویت‌ها می‌شود.

“در مرحله پشتیبانی کردن هنگامی که چالش و بدبیاری همه جا را فراگرفته است، ناگهان سروکلۀ یک قهرمان پیدا می‌شود”.

رهبران از وقت خود بهتر استفاده خواهند کرد اگر:

  1. زمان زیادی را تنها به یک کار اختصاص دهند.
  2. ایمیل های کمتری ارسال نمایند.
  3. با استفاده از نمودار سنجش زمان و ماتریس تبادلی زمان به تبادل زمانی بپردازند.

در نمودار سنجش در محور افقی فعالیت‌ها و در محور عمودی ساعات نوشته شود و هر فعالیت با ساعات آن مشخص شود. در نهایت چهار حالت اتفاق می‌افتد:

  1. افزایش
  2. حذف
  3. ایجاد
  4. کاهش.

مطالعه کنید:  اثر مرکب نوشته دارن هادری.

تاثیرگذاری چیست؟

تاثیرگذاری عبارت است از ظرفیت فرد برای وادار کردن دیگران و اثر گذاشتن بر اقدامات، رفتارها و ایده‌های دیگران.

فرد با بهره گیری از برهان اجتماعی خواهد توانست تعهد بیشتری به استراتژی پیدا کند. اصل برهان اجتماعی توضیح می‌دهد که فرد احتمالا به همان شکلی رفتار خواهد کرد که از رفتارهای دیگران مشاهده می کند.

رفتار چیست؟

رفتار، فعالیتی قابل مشاهده است.

تاثیر گذاشتن بر رفتار دیگران با دو پرسش ارتابط دارد:

  1. آیا ارزشش را دارد؟ (منفعت)
  2. آیا از عهده اش برمی آیم؟ (باور)

حتما مطالعه کنید: راه اندازی کسب و کار: ۲۴ گام برای موفقیت کسب و کارهای نوپا

تمرین چیست؟

تمرین، تکرار نظام‌مند عمل یا اقدام در راستای کسب مهارت یا تخصص است. در حالی که کاربرد تمرین در فعالیت‌های ورزشی، هنری و سرگرمی مشهود است، واقعیت آن است که تمرین، نقشی اساسی در فعالیت‌های فکری مثل تفکر استراتژیک نیز دارد.

لذا سه اصل یا تمرین برای موفقیت و نظم وجود دارد:

  1. کارتان را با هدف آغاز کنید.
  2. کل را به اجزا بشکنید.
  3. با استفاده از راهکاری دست به تصحیح بزنید.

عادت چیست؟

عادت، الگوی رفتاری اکتساب شده‌ای است که آنقدر تکرار می شود تا به شکل غیر ارادی در آید.

عادت شامل سه جزء است:

  1. اشاره (محرک)
  2. روال (رفتار)
  3. پاداش (نتیجه)

مطالعه آن را از دست ندهید: مهارت فن بیان چیست؟

برای جلو بردن امور نیاز به محاوره استراتژی است که از دو نوع مبادله تشکیل شده است: گفتگو و مباحثه.

گفتگو عبارت است از مبادله افکار و ایده ها در خصوص مسئله ای ویژه.

مباحثه، گروه را به سوی استراتژی های قابل اقدام، پاسخگویی و پیاده سازی رهنمون می سازد که نتیجه نهایی محاوره را به همراه خواهد داشت.

مسلط شدن بر این قواعد، مستلزم صرف زمان است. نیازمند سرمایه‌گذاری معنادار در زمان، انرژی و تعهد است. طبیعی است که این امور، آسان به دست نخواهند آمد و خالی از ریسک نیز نیستند. اگر کسی چنین توانایی فکری و چنین جراتی داشته باشد که بتواند مسائل را سبک سنگین کند، آنگاه سزاوار لقب رهبر استراتژیک است.

کلام پایانی

ارزشمندترین مهارت رهبر امروز، تفکر استراتژیک است. کتاب اوج گیری ابزارها و تکنیک هایی کاملا کاربردی در اختیار مدیران در سطوح مختلف قرار می دهد که با استفاده از آنها می توانند قابلیت های تفکر استراتژیک را کسب کرده و به یک مدیر استراتژیک واقعی تبدیل شوند.